News Ticker

ΕΕ: Έτοιμη η πρώτη έκθεση για την ενεργειακή ένωση – τί λέει για την Ελλάδα

Η πρώτη έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης δείχνει ότι έχει ήδη σημειωθεί μεγάλη πρόοδος μετά την έκδοση, εννέα μήνες πριν, της στρατηγικής – πλαισίου για την Ενεργειακή Ένωση.

Η πρώτη έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης δείχνει ότι έχει ήδη σημειωθεί μεγάλη πρόοδος μετά την έκδοση, εννέα μήνες πριν, της στρατηγικής – πλαισίου για την Ενεργειακή Ένωση. Σημειώνει επίσης ότι πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά, ενώ χαρακτηρίζει το 2016 ως μια σημαντική χρονιά μέσα στην οποία αναμένονται αποτελέσματα.

Ειδικότερα, η έκθεση σημειώνει ότι η στρατηγική – πλαίσιο για την Ενεργειακή Ένωση έδωσε νέα ώθηση στην μετάβαση σε μια ασφαλή, ανταγωνιστική και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών οικονομία.

Η Επιτροπή ανέλαβε επίσης τη δέσμευση να υποβάλλει κάθε χρόνο έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης, όπου θα εξετάζονται τα σημαντικότερα ζητήματα και θα δίνονται οι κατευθύνσεις σχετικά με την ακολουθητέα πολιτική.

Η έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης εξετάζει επίσης την πρόοδο που έχει σημειωθεί κατά τους τελευταίους εννέα μήνες, προσδιορίζει τους κύριους τομείς δράσης για το 2016 και διατυπώνει συμπεράσματα για τη χάραξη πολιτικής σε εθνικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο, και αποτελεί κομβικό στοιχείο για την παρακολούθηση της εφαρμογής της βασικής αυτής προτεραιότητας της Επιτροπής Γιούνκερ.

Τί αναφέρεται για την Ελλάδα

H έκθεση περιλαμβάνει ενδιαφέροντα στοιχεία και για την Ελλάδα. Συγκεκριμένα:

– Το ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας εμφανίζει ορισμένες διαφορές σε σύγκριση με το μέσο όρο της ΕΕ των 28, δηλαδή μεγαλύτερη χρήση πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και στερεών καυσίμων, μικρότερη χρήση αερίου και καθόλου πυρηνική ενέργεια.

Σε σύγκριση με το 1995, το μερίδιο των προϊόντων πετρελαίου και των στερεών καυσίμων στην ακαθάριστη εσωτερική κατανάλωση ενέργειας μειώθηκε (κατά 11 και 5 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα), ενώ το μερίδιο των αερίων και — σε μικρότερο βαθμό — της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αυξήθηκε (κατά 13 και 4 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα).

– Η εξάρτηση από τις εισαγωγές στην Ελλάδα παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ιδίως όταν πρόκειται για πετρέλαιο, προϊόντα πετρελαίου και φυσικό αέριο. Το 2013, η Ελλάδα εισήγαγε το 66 % των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία (85 % το 2005).

Ο δείκτης συγκέντρωσης χώρας προμηθευτή είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά, σε γενικές γραμμές, το ενεργειακό εμπορικό έλλειμμα (μετρούμενο ως ποσοστό του ΑΕΠ) είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

– Η δυναμικότητα διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας ήταν για την Ελλάδα 11 % το 2014. Με νέα έργα κοινού ενδιαφέροντος, μπορεί να επιτευχθεί επίπεδο 15 % για το 2030. 3 διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζονται ως Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (ΕΚΕ-PCI): πρόκειται για την διασύνδεση μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας και τα δύο τμήματα της υποθαλάσσιας διασύνδεσης μεταξύ του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας. Το ελληνικό δίκτυο κατέχει κεντρική θέση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με τις υφιστάμενες και τις μελλοντικές συνδέσεις προς την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Τουρκία και τα Δυτικά Βαλκάνια. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο κόμβου ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή.

– Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου δεδομένου ότι βρίσκεται στο σημείο εισόδου στην ΕΕ του νότιου διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου και έχει πρόσβαση σε ΥΦΑ (LNG – υγροποιημένο φυσικό αέριο), και προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Επί του παρόντος έχουν προγραμματιστεί πολλά έργα φυσικού αερίου. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα εξής: η γραμμή διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας, ο υπεραδριατικός αγωγός (TAP) και ένα νέο τερματικό ΥΦΑ στο βόρειο Αιγαίο (Αλεξανδρούπολη ή κόλπος της Καβάλας).

– Η πολιτική συνοχής της ΕΕ παρέχει σημαντικές δυνατότητες επενδύσεων για την υλοποίηση των στόχων της ενεργειακής πολιτικής στην Ελλάδα, οι οποίες θα συμπληρωθούν με εθνική δημόσια και ιδιωτική συγχρηματοδότηση, με στόχο το βέλτιστο αποτέλεσμα μόχλευσης. Εξασφαλίζει επίσης ενοποιημένες εδαφικές λύσεις για προκλήσεις μέσω της στήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων, τεχνικής βοήθειας και εδαφικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της μακροπεριφερειακής στρατηγικής στην περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου, στην οποία συμμετέχει η Ελλάδα.

Κλιματική αλλαγή

Όσον αφορά στην κλιματική αλλαγή, η έκθεση υπογραμμίζει τη συμβολή της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν στο Παρίσι. Ήδη, περισσότερες από 160 χώρες, οι οποίες ευθύνονται για πάνω από το 90% των παγκόσμιων εκπομπών, έχουν προσκομίσει τις προτάσεις τους ενόψει της συμφωνίας στο Παρίσι.

Η ΕΕ υπέβαλε, στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, τον δεσμευτικό στόχο της μείωσης των εγχώριων εκπομπών σε όλο το φάσμα της οικονομίας κατά τουλάχιστον 40% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Μετά τη διάσκεψη του Παρισιού, θα είναι σημαντικό όλες οι χώρες να προχωρήσουν στην υλοποίηση των δεσμεύσεών τους.

Σύμφωνα με την έκθεση, η μετάβαση θα πετύχει και θα είναι κοινωνικά δίκαιη αν οι πολίτες ενστερνιστούν τη διαδικασία συμμετέχοντας ενεργά στην αγορά ενέργειας, καθώς αυτοί είναι οι τελικά επωφελούμενοι. Ταυτόχρονα, κορυφαίες ευρωπαϊκές εταιρείες αλλάζουν επιχειρηματικό μοντέλο, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ενεργειακή απόδοση δημιουργούν θέσεις εργασίας, για τις οποίες απαιτούνται νέες δεξιότητες.

Η έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης παρουσιάζει επίσης τα βασικά στοιχεία ενός μηχανισμού υλοποίησης που θα οδηγεί σε πιο προβλέψιμες, διαφανείς και σταθερές πολιτικές, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της Ενεργειακής Ένωσης.

Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα ολοκληρωμένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, που δημοσιεύονται σήμερα, παρέχουν στα κράτη μέλη τη βάση για να αρχίσουν να διαμορφώνουν τα σχέδιά τους για την περίοδο 2021-2030. Η προτεινόμενη μεθοδολογία σχετικά με τους βασικούς δείκτες είναι το πρώτο βήμα για τη μέτρηση και παρακολούθηση της υλοποίησης της Ενεργειακής Ένωσης. Η κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης συνοδεύεται επίσης από 28 ενημερωτικά δελτία που περιλαμβάνουν την αξιολόγηση της υλοποίησης της Ενεργειακής Ένωσης για κάθε κράτος μέλος.